Sirmen tamamladı. Karaosmanoğlu ödedi. Büyükakın...

İzmit eski Belediye Başkanı merhum Necati Gençoğlu ile ofisinde Yuvacık Barajını konuştum, belediyenin çıkardığı bültendeki ilgili haberleri gördüm, okudum.
İzmit eski Büyükşehir Belediye Başkan Vekili merhum Kadri Veziroğlu’nu Demokrat Kocaeli’de çalışırken ağırladım, onunla da Yuvacık Barajını enine boyuna konuştum.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesinde 2004 yılında göreve başlarken, Muhasebe Müdürlüğünden borç dokümanlarını aldım, inceledim.
Tarafların anlattıklarını dinledim, elimdeki bilgi ve rakamlarla karşılaştırdım.
Bu yazıyı bu bilgileri harmanlayarak derledim.
Partizan olana zaten bizim söyleyecek sözümüz yok.
Hani konuyu öğrenmek, bilmek isteyenler varsa, işte bu yazıyı onlar için yazıyorum:

SİRMEN’İN ZAAFI

Onlarca kez yazdım.
Bir kez daha yazayım:
Sefa Sirmen (Bu arada Allah uzun ve hayırlı ömür versin) vizyon sahibi bir belediye başkanıydı.
Ancak para kullanımı çok kötüydü.
Sefa Beye proje yaptıracaksın, görüşünü alacaksın ama ona para yönetimini vermeyeceksin.
Yuvacık Barajı bu konuda en çarpıcı örnektir.
Baraj kentin su sorununu bitirmiştir ama nasıl olmuşsa bu kente maliyeti de ağır olmuştur. (Biraz sonra rakamlarla da anlatacağım.)
Bu konuda iki büyük örnek daha vereyim mi?
1.Kocaelispor. Yeşil siyahlı takım onun zamanında çok önemli başarılar elde etti. Ama kulübün mali yönetimi çok kötüydü. Saffet Sancaklı’nın Kocaelispor’a Aziz Yıldırım’ın çekini vermesi, yeni şehir içi minibüs hatları konusunda açıktan alındığı söylenen paralar… Saymakla bitmez.
2.Sirmen’in başlattığı ama sonradan yarım kalan ve hayalet projeye dönen İzmit Köseköy’deki Titanic Otel ve Rezidans projesi. Sirmen’in daha önce yaptığı Casaba projesi bitmiştir, örnektir. Çünkü Sirmen’in bu projedeki ortağı Murat Satı, disiplinli, mali yönetimi de ciddiye alan bir isimdir. Satı’nın olmadığı, Sirmen’in tek başına yönettiği Titanic projesinin hali ortadadır.

YÜZDE 33’ÜNÜ NECATİ GENÇOĞLU YAPMIŞTI

Projesi 70’li yıllarda yapılan barajın yapımına, 1986’da yani merhum Necati Gençoğlu döneminde başlanmış.
Ama ülkedeki ekonomik ve siyasi çalkantılar sebebiyle 5-6 yılda kaba inşaatın sadece yüzde 33’ü tamamlanabilmiş.
Sefa Sirmen belediye başkanı olduktan sonra, barajın bu şekilde bitmeyeceğini görmüş, çare aramış.
O dönemlerde önce Başbakan, sonra Cumhurbaşkanı olan Süleyman Demirel ile arası iyiymiş.
Demirel’e gitmiş, Hazine destekli kredi kullanımı için onay almış.
Malum, Demirel barajın temel atma törenine de gelmişti.
İşte bugün konuştuğumuz barajın maliyeti yüzde 100’ün maliyeti değil, yüzde 67’sinin maliyetidir.
Maalesef ki acı gerçek bu.

860 MİLYON DOLAR - 40 MİLYON DOLAR

Barajın gövde maliyeti 860 milyon Dolar
Arıtma tesisi ve isale hatlarıyla birlikte maliyeti 1.2 milyar Dolar
KDV, kredi faizleri ve ilave masraflarıyla birlikte belediyeye toplam maliyeti 2.2 milyar Dolar.
Bu rakamlar rahmetli Kadri Veziroğlu’dan teyitli rakamlardır.
Sonrasında hemen deprem oluyor, ödemeler tamamen aksıyor ve barajın maliyeti de kat be kat artıyor.
Toplamda 4 milyar Dolar olmuştur.
Olmuştur diyorum zira bu borç sürekli yapılandırıldı.
Aynı yapım tekniğiyle 2014 yılında hizmete açılan, ancak yıllık su tutma kapasitesi 3’te 1 oranında olan Kandıra Namazgah Barajı ise kamulaştırma bedelleri dahil o dönem 80 milyon liraya mal oldu.
(Yuvacık Barajı 50 milyon m³. Yılda üç kez su tedarik edilebiliyor.)
(Namazgah Barajı ise 25 milyon³. Yılda iki kez su tedarik edilebiliyor)
O dönem Dolar kuru 2.2 lira civarında.
Hadi fazla fazla hesap etseniz 40 milyon Dolar eder.
Aradaki farkı hesap edebiliyor musunuz?

AK PARTİ DÖNEMİNDEN BORÇ YOK

Türkiye’nin en borçlu Büyükşehir Belediyesi Kocaeli…
Doğru.
Kesinlikle.
İyi ama bu borç ne borcu?
İbrahim Karaosmanoğlu arıtma tesislerini yaparken yurt dışı kredisi mi kullanmış? Hayır.
İbrahim Karaosmanoğlu döneminde yapılan tramvayın bugüne kalan borcu var mı? Hayır.
Tahir Büyükakın döneminde yapılan köprü, yol, tesis, bina, yatırımlar kredi ile mi yapılıyor? Hayır.
Yani…
Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin son 18 yılda sadece SGK ve vergi borçları birikti.
Ama bunlar da takvime bağlandı, miktarları büyük değil zaten.
Peki, Yuvacık Barajı?
Yüzde 67’lik kısmının tamamlanması için yüzde 100 yurt dışı kredisi kullanılmış.

ÜÇ ÜLKEYE ÜÇ PROJE VERMİŞ

Biraz daha açalım mı?
Sefa Sirmen büyük projeleri AB ülkelerine resmen pay etmiş.
Yuvacık Barajını İngiliz firmaya,
İZAYDAŞ’ı Alman firmaya,
İZGAZ’ı Fransız firmaya kurdurmuş.
Her üç projenin finansmanı yurt dışı kredisiyle temin edilmiş ve Hazine de bu borçlara garantör olmuş.
Aslında Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin borçları İngiliz Sterlini, Alman Markı ve Fransız Frangı üzerindendir.
Siz Avrupa’nın üç büyük ülkesine üç büyük işi ihale ederseniz, onlar size elbette ödül verirler.
İzmit Büyükşehir Belediyesi o yıllarda “Avrupa Şehri İzmit” ödülünü işte bu yüzden verilmiştir.

BARAJ LAZIMDI. DOĞRU PROJE. SIKINTI FİYATINDA

“Baraj önemlidir, değerlidir, gereklidir.”
Bunlar ayrı konu.
Kimse “Yuvacık Barajı önemsizdir, boş projedir, tamamlanmamalıydı” demiyor.
Kimse “İzmit’in su sorunu yoktu” demiyor.
İtiraz edilen şey projenin kendisi değil maliyeti, maliyetinin büyüklüğü, çok büyük olması.
Bir kere bu konuda anlaşalım.
Baraja “gereksizdi” diyeni Allah taş eder.
Hakeza İZAYDAŞ da gerekli bir projeydi.
Ama yeri doğru değildi.
Kesinlikle yanlış yer seçilmiş.
O bölgedeki hâkim rüzgar, İZAYDAŞ’ın (daha doğrusu evsel atık depolama alanlarının) tüm kokusunu Alikahya üzerinden Köseköy ve Yahya Kaptan’a veriyor.
İZAYDAŞ’ın fiyatı ile ilgili tartışmaya şimdilik girmeyelim.

ERENKAYA’NIN ZOR YILLARI

Hikmet Erenkaya’nın Büyükşehir Belediye Başkanlığı çok zor geçti.
Çünkü devletten gelmesi gereken para Hazine tarafından kesiliyor, elde avuçta bir şey kalmıyordu.
Maaşlar zor ödeniyor, cari giderler zor karşılanıyordu.
AK Parti bu dönemlerde iktidar oldu, 1-2 yıl içinde kural getirildi:
“Belediyelerin borçlarına mahsuben gelirlerinden yapılacak kesinti oranı yüzde 40’ı aşamayacaktır…”
Tüm belediyeler için geçerli olan bu kuraldan sonra bizim Büyükşehir de rahat nefes aldı, borçlar takvime bağlandı.
İzmit Büyükşehir Belediyesi 2004 yılı Temmuz ayında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi olunca gelirler de arttı ama kesinti oranı değişmedi.
Gelen paranın yüzde 40’ı yıllarca kesilmeye devam etti.

18 YIL BOYUNCA

Bu kesinti belediye başkanlarının canını sıkıyordu.
Hep birlikte Erdoğan’a gittiler, “En azından yaz aylarında kesinti olmasın” talebini ilettiler.
Hükümet o tarihlerde yaz aylarındaki 4 ay kesinti yapılmaması kararını aldı, belediyeler de yaz aylarında yatırımlara gaz verdi.
Özetle İbrahim Karaosmanoğlu döneminde yani 15 yıl boyunca Hazine’den gelen paranın yüzde 40’ı kesildi.
Tahir Büyükakın döneminde de kesilmeye devam ediyor.
Borç bitene kadar da devam edecek.
Her ay ne kadar geliyorsa, yüzde 40’ı direkt olarak ve Sirmen dönemindeki borçlara karşılık Hazine’ye aktarılıyor.
Gerçek bu.
Bunu söylemenin nesi yanlış?

AK PARTİ DÖNEMİNDE 20-30 MİLYAR ÖDENMİŞTİR

Karaosmanoğlu ve Büyükakın döneminde (bugünün parasıyla) yapılan ödeme miktarı herhalde 20-30 milyar lira vardır.
(Vardır diyorum çünkü bu enflasyon ortamında bugünün parasıyla bir tahminde bulunmak da kolay değil.)
Dolar bazında bakarsanız, yaklaşık 1.5 milyar Dolar.
Ama daha borç bitmedi.
Kocaeli Büyükşehir gelirlerinden yüzde 40 kesilmeye devam ediliyor.
Yanlış bilmiyorsam kesinti 10-15 yıl daha devam edecek.
Hani geçmişte tamamlanan ve halihazırda devam eden tüm yatırımlar var ya, işte onların tamamı Hazine’nin yüzde 40 kesintisine rağmen yapılan yatırımlar.
O para da Büyükşehir’in kasasında olsaydı, neler yapılabilirdi, düşünün!

2 YIL SİRMEN, 18 YIL AK PARTİ

Baraj 1997’de hizmete açıldı.
1999’da büyük deprem oldu.
(Elbette 99 depremi bir yönetici için de talihsiz bir dönemdir. Ancak konu o değil.)
Sefa Bey 2002’de de belediye başkanlığını bıraktı, milletvekili oldu.
O dönem İzmit Büyükşehir’den sadece iki yıl kesinti yapıldı.
AK Parti döneminde ise 18 yıldır kesinti yapılıyor.
Şimdi barajı kim yapmış oluyor?
Sirmen mi?
AK Parti mi?
Elbette aynı mantık, zarar eden tüm yatırımlar için geçerlidir.
Sadece siyaset değil insanlar konuşur, sorar, sorgular.
Bu baraj bu kadar pahalı olmak zorunda mıydı?

YUVACIK BARAJI – OSMANGAZİ KÖPRÜSÜ

Sirmen döneminde yapılan Yuvacık Barajını savunanların AK Parti döneminde yapılan Osmangazi Köprüsünü eleştirmeye hakkı yoktur.
Osmangazi Köprüsünü savunanların da Yuvacık Barajı eleştirmemesi lazım.
Zira ikisi de aynı yöntemle, yap-işlet-devret ile yapılmış, maliyetleri çok tartışma konusu olan yatırımlardır.
İkisi de önemli yatırımdır ancak fahiş maliyetli yatırımdır.
Osmangazi Köprüsünü burada savunulacak tek yanı, kameraların önünde yapılan açık ihale ve açık pazarlıklardır.
Firmalar, teklifleri, pazarlıkların hepsi şeffaftır, televizyonlardan canlı yayınlanmıştır.
Buna rağmen fiyatı pahalıdır.
Ancak Yavuz Sultan Selim köprüsü aynı yöntemle yapılmasına rağmen çok daha ucuza mal olmuş, firmalar çok daha uygun teklif vermiştir.
Aynı yöntemle yapılmasına rağmen yeni İstanbul Havalimanı ile Antalya Dış Hatlar Terminali devlete zarar değil yüksek miktarda kar getirmiştir, getirmektedir.

GÖRSEL YATIRIMLAR

Sefa Sirmen kurnaz bir siyasetçiydi.
Yerin altına yapılacak yani görünmeyecek işleri çok yapmaz, o işlere çok para harcamazdı.
Bu sebeple yaptığı her şey gösterişlidir, görsel olmayan bir şey yapmamıştır.
Afişlerine bakınca bunu anlayabiliyorsunuz zaten.
Ama bu detaydan bağımsız bir şekilde tekrar etmekte fayda var:
Yarım kalan barajı tamamlamak doğru karardır, iyi bir hizmettir.
Ancak bu kente maliyeti çok ağır olmuştur.
Yapılan eleştiri sadece budur.
Bu da doğru bir eleştiridir.
Bunun ötesinde yapılacak eleştiriler yanlıştır, siyasidir, abartıdır.

NÜFUS: 195 BİN

Son olarak;
İzmit Büyükşehir Belediyesinin o dönemki bütçesi azdır.
Ama nüfusu ve hizmet alanı da çok azdır.
İzmit Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’nin en küçük Büyükşehir belediyesiydi.
İzmit Büyükşehir Belediyesinin hizmet sınırları, İzmit Belediyesinden bile küçüktü.
İzmit Belediyesi vardı. 1993 yılında İzmit Büyükşehir Belediyesi oldu ama sınırları küçüldü.
Şaka yapmıyorum.
Kuruçeşme ve Alikahya, Büyükşehir sınırlarına dahil değildi.
Olacak şey mi?
Oldu ama.
2004 yılında Türkiye’nin en küçük Büyükşehir Belediyesi olan İzmit Büyükşehir’in hizmet sınırları içinde sadece 195 bin kişi yaşıyordu.
Sadece 195 bin…

ELBETTE ÇOK ÖNEMLİ BİR YATIRIM

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’nin en borçlu belediyesidir. Doğru.
Ama bu borcun tamamı Sefa Sirmen tarafından yapılmıştır.
Çok büyük kısmı Yuvacık Barajına aittir.
Az bir kısmı ise İZAYDAŞ ve İZGAZ yatırımına aittir.
Yani bu devasa borç AK Parti döneminde değil CHP döneminde yapılmıştır.
Baraj İzmit için çok önemliydi.
Barajın tamamlanması çok gerekliydi.
Ama bu kadar pahalıya tamamlanmasının bir izahı yoktur.
Fanatikler savunabilir.
Onlara diyecek sözümüz yok.
Zaten desek de kar etmez.
Ama aklı olan, bilime inanan, rakamları bilen herkes gerçeği, yalnızca gerçeği söyleyecektir.
Biz akıllı insanlarız.
Akıllı insanlar insanlara tapmaz.
Doğrularını da yanlışlarını da görmeye çalışır.
Bizim yaptığımız iş bu.

TAM DA ÜZERİNE GELDİ

Biliyorum, bu konu toplumun büyük kısmını bayıyor.
Hatta iki gün önce bir tanıdık daha söyledi, “Karaosmanoğlu, KBB’yi Türkiye’nin en borçlu belediyesi yaptı” deyince ben dondum, kaldım.
Büyükakın’ın AK Parti danışma meclislerinde başlattığı tartışma üzerine geldi.
Manzara budur.
Sirmen’in iyi tarafları olduğu gibi eksik tarafları da olabilir.
Bunu söylemek de yanlış değildir.
Yazının başlığına takılmayın.
O başlığı sadece dikkat çekmesi için attım.
Elbette o zor dönemde o projeyi tamamlamak değersiz ve önemsiz değildir.
Elbette bu kent için çok önemli bir kamu yatırımının tamamlanması çok önemlidir.
Elbette sadece borç ödemek bir projeyi yapmak anlamına gelmez.
Ama bu durum borcun kaynağını inkar etmeyi de gerektirmez.
Gerçek budur, yazdığım gibidir.
Dileyen dilediği gibi inanmakta da özgürdür.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI
# İLİŞKİLİ KONULAR

Yazar Engin Şahin - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak En Kocaeli Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan En Kocaeli hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler En Kocaeli editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı En Kocaeli değil haberi geçen ajanstır.

06

Paşalı - Sadece kendini ve kendin gibi düşünenleri kandırabilirsin İzgaz satıldı Bunun parası ne oldu izaydaşın aylık veya yıllık getirisi nedir Yuvacık barajı'ndan ne kadar bölge su almaktadır getirisi nedir?

Sefa sirmen kötü örnek ise neden Osmangazi köprüsü vb.leri yap işlet devret modeli ile yapılıyor???

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 06 Kasım 10:01
05

Hatalar - Sefa sirmenin hatası kabahati büyük. Doğrudur. Ancak sonradan gelenler de maalesef eksik noktaları var. Minibüsçü baskısı ile şehirde toplu taşıma olmasına müsaade edilmedi. Bugün İzmitin sosyal insanı hayatı ölü balık gibi bu yüzden..fırıncıların baskısı sonucu ekmegimiz Türkiye'nin en kotu en pahalı ekmeği..sokak köpekleri şehirleri dağları istila etmiş durumda.. özellikle Mehmet Ali paşada bütün kaldırımlar yollar esnafın işgali altında. Sonuç olarak özgürce merkezine gidilemiyen rahat yürüyecek kaldırımı toplu taşıması olmayan 1800 dan sonra hayatın bittiği bir kent.. alkol satışlarının çok yüksek olduğu yer yer uyuşturucu satışının alenen yapıldığı bir kente bu hatalar ve şehir hayatının boğulmasıyla geldik

Yanıtla . 8Beğen . 0Beğenme 29 Ekim 08:28
02

Ramis - yapılan tüm işler maliyetleri ve getirileriyle şeffaf bir şekilde ortaya konulunca anlaşılıyor basiretli bir idarenin değeri. Basiretsiz bir yönetici kentin tüm imkanlarını, bu şehirde doğacak çocukların hakkını pervasızca harcayıp çekip gidebiliyor. Tüm bunlar şehirdeki herkesin bilmesi için pankart yapılıp asılmalı ki vatandaş hesabını sorsun.

Yanıtla . 4Beğen . 2Beğenme 26 Ekim 15:49
01

Fatih - Zaten ülkenin siyasi tarihi hep aynı ilerlemiştir. Solcular bozmuş sağcılar gelip toparlamıştır. Bu dönem bitmeden sırtımıza yüklenen baraj borcunun da kapanacağına inanıyorum.

Yanıtla . 3Beğen . 5Beğenme 26 Ekim 15:07
04

Vicdan Ve Adalet - @Fatih 01 nolu yoruma cevabı: Borç derken!!!Bu iktidar ,yalnızca dövizi olan zenginlerin kur farkından doğan zararı bile 300milyarı aşmış durumda... bu borç açlık sınırının altında maaşla yaşamaya çalışan halktan kesilen vergilerle ödeniyor.Dikkat edin hizmet yok,zenginler zarar etmesin diye ödenen paralar var.Üstelik bu zamana kadar hiçbir iktidar devletin tüm kurum ve fabrikalarını,arazilerini satmadı.Satılanların parası israf edilmeseydi yapılan,yol,hastaneler maliyetinin katlarca fazlasına döviz kuru ile halk borçlandırılarak yapılmazdı,izgazı pahalı yapıldı diye feryat edenler katlarca fazlasına izgazı Fransızlara sattılar.İktidarlar geçici hak bakidir biraz vicdan ve adalet lütfen.

Yanıtla . 5Beğen . 0Beğenme 27 Ekim 02:44
03

Doğruları Araştırın - @Fatih 01 nolu yoruma cevabı: Ta aksi solcular yapmış,sağcılar satmıştır

Yanıtla . 5Beğen . 0Beğenme 26 Ekim 16:28


Anket Sizce Kocaeli Üniversitesinin yeni rektörü kim olmalı?