Başiskele’de 149 yıllık Amerikan koleji

Kocaeli’de 1873 yılında dönemin Ermenilerini eğitim yoluyla Protestanlaştırmak için açılan Bardızak Amerikan Koleji, 107 yıldır kullanılmıyor ve atıl durumda

+4
Haber albümü için resme tıklayın

Başiskele’de bulunan ’Bardızak Amerikan Koleji’, diğer bir ismiyle ’Bitinya Program Yüksekokulu’, dönemin Ermenilerini eğitim yoluyla protestanlaştırmak için 1873 yılında Amerikalılar tarafından açıldı. ’Gregoryen’ mezhebinden olan Bardızaklı Ermeniler için bölgede ilk olarak 1856 yılında Protestan Kilisesi açan Amerikalılar, daha sonra ise görevlendirdikleri rahip aracılığıyla Bardızak Amerikan Kolejini kurdu. Samanlı dağları eteklerindeki 60 dönümlük arazi üzerine kurulan okul, 1898 yılında tam teşekküllü kampüs haline geldi ve bünyesinde kreş, bebek bakım evi, ilkokul, yetim evi ve meslek okulu binalarını barındırdı. Aynı zamanda, kampüste tüm bunlara ek olarak okula ait sarnıç, çamaşırhane, kitaplık ve matbaa da kuruldu. Okul, 1915 yılındaki tehcir (zorunlu göç) sonrasında İstanbul’a taşınarak, Üsküdar Amerikan Kız Lisesi olarak eğitime devam etti.

OKULUN KURULUŞUNDA 3 ÖNEMLİ İSİM

Başiskele Kaymakamlığı Proje Koordinasyon Merkezi Direktörü Emin Öztürk, "Antik Bitinya ile Maysiya’nın sınırını oluşturan Samanlı Dağları eteklerinde kurulan ’Bardızak Amerikan Koleji’ diğer adıyla ‘Bitinya Program Yüksekokulu’nun açılış amaçlarından bir tanesi Gregoryen mezhebine sahip Ermenilerin Protestanlaştırmaktır. O zamanlar Bardızak ismiyle tanınan Bahçecik, ticari olarak çok gelişmiş bir yerdi. Bu da Amerika Board Heyetine bağlı misyonerlerin gözünden kaçmammış. Amerikan misyonerleri Board heyeti, burada 1860’lı yıllarda Protestan kilisesi açmış. Daha sonra 1873 yılında da yatılı kız okulu açılmış. Okulun kuruluşunda 3 önemli isim var. Bunlardan biri Rahip Parsons, bu okulun ruhsatını almıştır. Diğeri Laura Farnhamd. Farnhamnd, 38 yıl boyunca bu okulda çalışmış, okulun kuruculuğunu yapmıştır. Diğer önemli şahsiyet ise bu okulu tam teşekküllü eğitim merkezi haline getiren Rahip Robert Chambers ve eşi Elizabeth Lawson Chambers’dır" dedi.

TAM TEŞEKKÜLLÜ BİR KAMPÜS

Öztürk, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bahçecik’teki Ermeni kız çocuklarına okuma-yazma, aritmetik ve gündelik yaşama ait pratik bilgiler öğretmeyi amaçlayan bu okulda; İngilizce, Ermenice, matematik, coğrafya, genel tarih, müzik, beden eğitimi gibi dersler verilmiştir. 1879’da okulun erkek bölümü de açılmış ve okulun mevcudu 140’a çıkmıştır. 1912 yılı itibariyle okulda 225, 1914 de ise 300 öğrenci eğitim görmekteydi. 1898 yılında okul tam teşekküllü bir kampüs haline gelmiş, okula 5 yeni ek bina yapılmıştır. Bunlar kreş, bebek bakım evi, ilkokul, yetimhane ve meslek okulu binalarıydı. Meslek okulunda marangozluk, demircilik, ayakkabıcılık, ciltçilik, tenekecilik ve terzilik atölyeleri vardı. Kampüste tüm bunlara ek olarak okula ait sarnıç, çamaşırhane, kütüphane ve matbaa da bulunmaktaydı. Okula 1898 yılında 50 öğrenci kapasiteli bir yetimhane de ilave edilmiştir. Şu an bulunan bina, kampüste kalan tek yer. Burası lojman ve şapel olarak kullanılıyordu"

42 YIL BOYUNCA EĞİTİM VERMİŞ

1915 yılındaki tehcir sonrasında okulun taşındığını söyleyen Öztürk, "Önce Sakarya Adapazarı’na sonra İstanbul’a taşınan okul, Üsküdar Amerikan kız lisesi olarak eğitime devam etmiştir. 60 dönüm arazi üzerine kurulan bu okul, 285 bin dolara mal olmuştur. Yapımında Marsilya’dan getirilen tuğlalar kullanılan bu okuldan günümüze sadece ibadethane (şapel), lojman ve sarnıç kısmı ulaşmıştır. Bir dönem tavuk ve mantar yetiştirmek için kullanılan bina uzun yıllar atıl durumdayken, 2022 yılında Başiskele’deki sivil toplum kuruluşları ve Başiskele Belediyesi’nin çabasıyla okuldan geriye kalan lojman binasının sanat merkezine dönüşmesi çalışmaları başlatılmıştır. 42 yıl boyunca bu kampüs eğitim vermiş. Okul alt ve üst bölümlerinde halen Ermenice yazılar göze çarpmaktadır. O dönemde burada 2 okul göze çarpıyordu. Bir tanesi Akmeşe’deki (Armaş) Grogeryan Ermeni Okulu, diğeri de Bardızak Amerikan Kolejiydi. 1873 yılında her iki beldede de iki okul açıldı. Bardızak okulu diğer okulun aksine daha modern bir okuldu" ifadelerini kullandı.

19 Ara 2022 - 17:39 - Güncel



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak En Kocaeli Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan En Kocaeli hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler En Kocaeli editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı En Kocaeli değil haberi geçen ajanstır.

05

Krall - Amerika denen iblis ermeniler ve ona benzer azınlıkları örgütlenip bize karşı kışkırtma amacıyla kurmuştur.

Yanıtla . 2Beğen . 1Beğenme 22 Aralık 11:33
04

Abdulhamit - Basiskelede Sultan Abdülhamit'in av köşkü var keşfedilmeyi bekliyor

Yanıtla . 4Beğen . 0Beğenme 21 Aralık 13:10
03

Mehmet Koç - Başiskele nin tarihi izmitten 600 yıl kadar daha eski hatta medeniyete başkentlik yapmış adı astakoz ve ilk iskeledir. Nicomedia yokken kurulmamışken başiskele varmış çeşitli yerlerinde tarihi değerler var umarım değer verilir kocaeli için oldukça önemli

Yanıtla . 3Beğen . 1Beğenme 21 Aralık 12:35
02

Brecht - abd işine yarayacak herkesi kullanır din dil ırk farketmez onlar için

Bu bina kullanılamaz aynı Acısu daki tarihi bina gibi

Yanıtla . 4Beğen . 0Beğenme 21 Aralık 11:50


Anket Saadet Partisinden kimler Kocaeli milletvekili adayı olmalı?
Tüm anketler